PRP-behandeling
Platelet-Rich Plasma (PRP) bij knieartrose
Wat u moet weten, waarom we bij RELIEVE CLINIC hooggedoseerde PRP gebruiken en waarom dit verschilt van de meeste PRP-injecties.
Wat is bloedplaatjesrijk plasma?
Je bloed bevat bloedplaatjes. Je kent ze waarschijnlijk als de deeltjes die ervoor zorgen dat je bloed stolt als je je snijdt, maar bloedplaatjes doen veel meer dan dat. Ze geven ook natuurlijke genezende eiwitten af, zogenaamde groeifactoren, die helpen bij het herstel van beschadigd weefsel en het verminderen van ontstekingen.
Platelet-rich plasma (PRP) wordt verkregen door bloed bij u af te nemen, dit in een machine (een zogenaamde centrifuge) te centrifugeren om de bloedplaatjes, monocyten, lymfocyten, … af te scheiden, en deze vervolgens in een spuit te concentreren. Een arts injecteert dit sterk geconcentreerde mengsel vervolgens rechtstreeks in uw kniegewricht.
Wat staat er in de medische literatuur?
Een grote groep Europese kniespecialisten (de ESSKA-ORBIT-consensus – de grootste Europese consensus onder deskundigen over gewrichtsbehandelingen op basis van bloed) heeft het bewijsmateriaal geëvalueerd en geconcludeerd dat PRP de voorkeursbehandeling is bij injectietherapie voor milde tot matige knieartrose. Zij constateerden dat PRP tijdens een follow-up van enkele maanden beter presteerde dan zowel hyaluronzuur- als corticosteroïdinjecties (1).
Het doel? Een krachtige dosis van je lichaamseigen genezingssignalen (de groeifactoren) precies daar aanbrengen waar je knie ze het hardst nodig heeft.
PRP lijkt veelbelovend als behandeling voor knieartrose, maar de onderzoeksresultaten zijn gemengd: sommige studies wijzen erop dat het werkt, andere zeggen van niet. Onderzoekers richten zich nu echter op een belangrijke oorzaak van die tegenstrijdige resultaten: het aantal bloedplaatjes in de injectie is namelijk van cruciaal belang.
Zelfs deze deskundigen gaven echter toe dat ze nog niet precies konden vaststellen hoe geconcentreerd de bloedplaatjes moesten zijn, omdat er onvoldoende onderzoeken waren waarin verschillende concentraties rechtstreeks met elkaar waren vergeleken (1).
Daar komt nu verandering in en uit recent onderzoek komt een veel duidelijker beeld naar voren.
Waarom concentratie cruciaal is: het ‘doseringsprobleem’
Zie het als het maken van sinaasappelsap uit concentraat. Als je te veel water toevoegt, wordt het sap slap en smaakloos. Hetzelfde geldt voor PRP: als de concentratie bloedplaatjes te laag is, levert de injectie mogelijk niet genoeg genezingssignalen op om echt verschil te maken voor je knie.
Onderzoeken waarin PRP niet goed werkte en waarom
De RESTORE-studie (2) was een goed opgezet onderzoek onder 288 patiënten. Daaruit bleek dat PRP na 12 maanden niet beter werkte dan een placebo-injectie met zoutoplossing (saline) wat betreft pijnverlichting of het behoud van kraakbeen. Maar hier zit het addertje onder het gras: het PRP dat ze gebruikten, was bereid met een eenvoudige, enkele centrifugeerbeurt die de bloedplaatjes slechts tot ongeveer 1,6 tot 5 keer het normale niveau in je bloed concentreerde. Dat is een relatief zwakke bereiding.
Wat deden we met een hogere dosis? Een onderzoek waarin PRP zeer goed werkte
Chu en collega’s (4) voerden een grootschalig onderzoek uit in meerdere ziekenhuizen onder 610 patiënten. Ze gebruikten PRP dat was geconcentreerd tot ongeveer 4,3 keer het normale bloedplaatjesgehalte. De resultaten waren opvallend anders: PRP was significant beter dan placebo op alle belangrijke pijn- en functiescores, en dit voordeel hield tot wel 5 jaar aan. Bovendien verloren patiënten die PRP kregen in de loop van de tijd minder kraakbeen en hadden ze lagere concentraties ontstekingsstoffen in hun gewrichtsvloeistof (4).
De conclusie die uit de vergelijking van deze onderzoeken kan worden getrokken, is duidelijk: het aantal bloedplaatjes in de injectie is bepalend voor het succes van de behandeling.
Lewis en collega’s (3) maakten gebruik van een specifiek bereidingssysteem dat eveneens slechts een bescheiden stijging van het aantal bloedplaatjes tot gevolg heeft. Ook hier gold dat, ongeacht of patiënten één of meerdere injecties kregen, PRP niet beter presteerde dan een zoutoplossing (3).
Helaas worden veel PRP-injecties die in België worden toegediend, gegeven met deze lage dosis PRP.
Resultaten van PRP met hoge dosis versus lage dosis
Het directe bewijs:
Meer bloedplaatjes = betere resultaten
Het sterkste directe bewijs kwam uit een onderzoek van Boffa en collega’s (5), die 253 patiënten volgden en hen bewust in drie groepen indeelden op basis van de concentratie van hun PRP:
Groep
Laag
Medium
Hoog
Bloedplaatjesconcentratie
Minder dan 800.000 bloedplaatjes per microliter
800.000 tot 1.200.000 bloedplaatjes per microliter
Meer dan 1.200.000 bloedplaatjes per microliter
Uitvalpercentage
15.0%
Gemiddeld
Slechts 3,3%
De groep met een hoog aantal bloedplaatjes vertoonde de grootste verbeteringen op alle pijn- en functiematen. En het verband was consistent: hoe meer bloedplaatjes de injectie bevatte, hoe beter het resultaat bij elk vervolgbezoek (5).
Wat uit de beoordelingen van The Bigger Picture naar voren kwam
Bensa en collega’s (6) hebben gegevens uit verschillende onderzoeken samengevoegd (een „meta-analyse“) en bevestigd dat PRP inderdaad een significante verbetering in de praktijk oplevert — en dat de omvang van die verbetering rechtstreeks samenhangt met de concentratie van bloedplaatjes (6).
Li en collega’s (7) hebben specifiek gekeken naar de studies van de hoogste kwaliteit (dubbelblinde gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken waarbij noch artsen, noch patiënten wisten wie PRP kreeg en wie de vergelijkingsbehandeling) en concludeerden dat PRP beter presteert dan injecties met hyaluronzuurgel (7).
Bansal en collega’s (8) kozen in hun onderzoek onder 150 patiënten voor een andere aanpak: in plaats van de bloedplaatjes alleen tot een bepaald niveau te concentreren, standaardiseerden ze de totale dosis op 10 miljard bloedplaatjes in 8 ml vloeistof. Hun hooggedoseerde PRP presteerde gedurende 12 maanden beter dan hyaluronzuur wat betreft pijnscores, functiescores en een loopuithoudingsproef (de zesminutenloopafstand). Patiënten vertoonden ook lagere ontstekingsmarkers in hun gewrichtsvloeistof en lieten op MRI-scans een betere behoud van het kraakbeen zien (8).
✓ Behandelingen met een hoge dosis PRP laten bij patiënten met knieartrose een verbeteringspercentage van 80-90% zien (Boffa et al., 2024)
Zoals de onderzoekers Boffa en Filardo (9) hebben opgemerkt, is de grootste belemmering voor een officiële aanbeveling van PRP in behandelrichtlijnen het feit dat elke kliniek PRP op een andere manier bereidt en dat er te veel klinieken gebruikmaken van PRP in lage doseringen.
Dit is de conclusie van al dit onderzoek:
Bloedplaatjes vormen het actieve bestanddeel van PRP. Ze geven groeifactoren en ontstekingsremmende eiwitten af die de schadelijke processen in een knie met artrose kunnen helpen afremmen (5, 8).
Het kan zijn dat zwakke PRP-preparaten simpelweg niet genoeg genezende kracht bevatten om de aanhoudende schade in uw gewricht te herstellen. Dat verklaart waarom sommige degelijk uitgevoerde onderzoeken, zoals de RESTORE-studie (2), geen positief effect aantoonden: de „dosis“ was te laag.
Sterkere preparaten — die met meer dan ongeveer 1.200.000 bloedplaatjes per microliter, of een gestandaardiseerde dosis van ongeveer 10 miljard bloedplaatjes — lijken een kritische drempel te overschrijden. Bij deze concentraties ervaren patiënten consequent een aanzienlijke pijnverlichting, minder ontsteking en mogelijk een trager kraakbeenverlies.
Alles op een rijtje: wat betekent dit voor u?
Samenvatting
Bij PRP wordt de genezende kracht van uw eigen bloed gebruikt om knieartrose te behandelen. Wetenschappelijk onderzoek toont steeds vaker aan dat deze behandeling effectief kan zijn, maar alleen als de concentratie bloedplaatjes hoog genoeg is. Als u PRP overweegt, is het de moeite waard om uw arts te vragen naar de concentratie van het preparaat dat hij of zij gebruikt (vraag hoeveel bloed er wordt afgenomen; als er weinig bloed wordt afgenomen, zal de PRP-dosis laag zijn). Wij raden aan om, met name bij knieblessures, uitsluitend PRP-injecties met een hoge dosis te gebruiken.
Referenties
1) Laver L, Filardo G, Sanchez M, e.a. Het gebruik van injecteerbare ortobiologische middelen bij knieartrose: een Europese ESSKA-ORBIT-consensus. Deel 1: uit bloed afgeleide producten (trombocytenrijk plasma). Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2024;32(4):783-797.
2) Bennell KL, Paterson KL, Metcalf BR, e.a. Effect van intra-articulaire injecties met bloedplaatjesrijk plasma versus placebo op pijn en het volume van het mediale tibiale kraakbeen bij patiënten met knieartrose: de RESTORE-gerandomiseerde klinische studie. JAMA. 2021;326(20):2021-2030.
3) Lewis E, Merghani K, Robertson I, e.a. De effectiviteit van PRP-injecties met een laag leukocytengehalte bij symptomatische vroege artrose van de knie. Bone Joint J. 2022;104-B(6):663-671.
4) Chu J, Duan W, Yu Z, e.a. Intra-articulaire injecties met bloedplaatjesrijk plasma verminderen de pijn en leiden tot betere functionele resultaten dan injecties met een placebo-zoutoplossing bij patiënten met knieartrose. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2022;30(12):4063-4071.
5) Boffa A, De Marziani L, Andriolo L, e.a. Invloed van de bloedplaatjesconcentratie op het klinische resultaat van injecties met bloedplaatjesrijk plasma bij knieartrose. Am J Sports Med. 2024;52(13):3223-3231.
6) Bensa A, Previtali D, Sangiorgio A, Boffa A, Salerno M, Filardo G. PRP-injecties voor de behandeling van knieartrose: de verbetering is klinisch significant en wordt beïnvloed door de concentratie van bloedplaatjes. Am J Sports Med. 2026;54(1):NP6-NP7.
7) Li YF, Xing HH, Wei CK, e.a. Platelet-rich plasma is effectiever dan hyaluronzuurinjecties bij artrose van de knie: een meta-analyse op basis van gerandomiseerde, dubbelblinde, gecontroleerde klinische studies. Arthroscopy. 2025;41(12):5304-5318.
8) Bansal H, Leon J, Pont JL, e.a. Platelet-rich plasma (PRP) bij artrose (OA) in de knie: de juiste dosering is cruciaal voor de klinische werkzaamheid op lange termijn. Sci Rep. 2021;11:3971.
9) Boffa A, Filardo G. Orthobiologische middelen: injecteerbare behandelingen voor knieartrose. Clin Sports Med. 2025;44(3):401-413.
